چرا حجم اسمی و حجم واقعی هارد با هم فرق می‌کنند؟

فهرست و عناوین مقاله

زمان مطالعه ۶ دقیقه
۴.۹
(۱۱)

احتمالا همین حالا که دارید این مطلبو می‌خوانید برایتان سوال پیش آمده باشد که چرا من یک هارد با یک ظرفیت مشخصی خریداری کردم اما نمی‌تونیم از تمام حجم آن استفاده کنم مثلا برای مثلا اگر هارد ۵۰۰ گیگی باشد صرفا می‌توان از ۴۴۰ گیگ فضای ذخیره‌سازی هارد استفاده کنید. منم اگر جای شما بودم همین سوال را می‌کردم و خیلی وقت پیش که تو دنیا‌ی ریکاوری اطلاعات فعالیت نمی‌کردم دلیلش را نمی‌دونستم تا یکی از دوستان بهم گفت که بخاطر حجم اسمی و حجم واقعی هارد این اتفاق می‌افتد و عملا شرکت‌ها برای رند نشون دادن ارغام ذخیره‌سازی دستگاه‌هایشان از این حجم اسمی استفاده می‌کنند. حالا بخاطر همین می‌خواهم در این پست به این سوالات جواب بدیم که اصلا این حجم اسمی و واقعیه هارد دیسک‌ها از کجا میاید و این که اصلا ما چطور می‌توانیم فضای ذخیره‌سازی یک هارد اکسترنال یا اینترنال را بدانیم.

چرا هارد دیسک شما فضای کمتری از مقدار تبلیغ شده را نشان می‌دهد؟

قبل از این که شروع کنیم من یک مثالی بزنم تا بهتر متوجه شویم. ما در شرکتمون یک سرور QNAP داریم که ۸ هارد ۱/۵ ترابیتی با آرایه RAID5 داریم. خب اگر یک محاسبه‌ی ساده انجام بدیم در این صورت ما باید ۱۰/۵ ترابایت داشته باشیم ( ۱/۵*۸=۱۰/۵) و اما چیزی که سیستم نشون میده ۹۶۱۷.۰۶ گیگ است، تقریبا ۱ترابایت کم‌تر!.

پس این یک گیگابایت کجاس؟! نگران نباشید در ادامه همرو کامل توضیح می‌دهیم.

خب دلیل اصلی کم شدن این مقدار حافظه این است که هارد‌های ۱/۵ ترابایت این حجم را ندارد و علاوه‌بر آن QNAP و RAID مقداری از فضای ذخیره‌‌‌سازی را می‌گیره و نتیجه‌اش حجمی‌ است که باقی می‌ماند.

فروشندگان هارد و دستگاه‌های ذخیره‌سازی خود را با رند کردن گیگ‌ها به فروش می‌رسانند و حجم ذخیره‌سازی را ۱۰۰۰ مگابایت به ۱۰۰۰ مگابایت (همون یک گیگ) تفسیر می‌کنند. بجای این که ۱۰۲۴ مگ به ۱۰۲۴ مگ این کار را بکنند. و درستش هم این است که به این شکل (۱۰۲۴) عمل کنند بخاطر این که ای تی بر پایه زبان باینری (Base2) است، نه بر پایه دسیمال (Base10) هگزادسیمال (Base16) هم که خیلی به مراتب کمتر از این دو است.

در اینجا جدول مقایسه‌ای بین بیت‌ها، بایت‌ها، کیلوبایت‌ها، مگابایت‌ها، گیگابایت‌ها و ترابایت‌ها را برای شما ارائه می‌دهم.

۰,۱ = ۱ BIT
۸ BITS = 1 BYTE
۱۰۲۴ BYTES = 1 KILOBYTE
۱۰۲۴ KILOBYTES = 1 MEGABYTE
۱۰۲۴ MEGABYTES = 1 GIGABYTE
۱۰۲۴ GIGABYTES = 1 TERABYTE

به همین دلیل برای محاسبه ظرفیت واقعی دیسک‌های سخت ما فقط باید فرمول زیر را اعمال کنیم:

ظرفیت واقعی هارد دیسک = ظرفیتی که توسط سازنده مشخص شده ضربدر  ۰.۹۳۱۳  است

برای مثال یک دیسک ۱.۵TB:

ظرفیت واقعی هارد = ۱.۵TB x 0.9313 = 1،۳۹۶ TB

برای به پایان رساندن این بخش، در اینجا یک جدول آورده شده است که آن را برای ما روشن می‌کند تا حتی لازم نیست از فرمول هارد دیسک استفاده کنیم:

حجم هارد به گفته سازنده بر اساس گیگ

حجم واقعی هارد بر اساس گیگ

۱۶۰ گیگ ۱۴۹ گیگ
۲۵۰ گیگ ۲۳۲ گیگ
۳۲۰ گیگ ۲۹۸ گیگ
۵۰۰ گیگ ۴۶۵ گیگ
۱ ترابایت (۱۰۰۰ مگ) ۹۳۱ گیگ
۱/۵ ترابیات ( ۱۵۰۰ مگ) ۱۳۹۶ گیگ
۲ ترابایت (۲۰۰۰ مگ) ۱۸۶۲ گیگ
۳ ترابیات (۳۰۰۰ مگ) ۲۷۹۳ گیگ

خب حالا که برایمان این مورد روشن شد. برگردیم به RAID5 و QNAP شرکت، الان دیگر می‌توانیم بگوییم که چه مقدار فضایی برای ذخیره‌سازی باید داشته باشیم. در واقع:

۸ هارد  ضربدر ۱۳۹۶ گیگ= ۹۷۷۲ گیگ

ما باید در مجموع ۹۷۷۲ گیگابایت در اختیار داشته باشیم، اما فقط ۹۶۱۷.۰۶ گیگابایت داریم. پس ۱۵۵گیگابایت مفقود شده کجا هستند؟

اکنون به نکته دوم سؤال اولیه یعنی RAID و NAS می‌پردازیم! هر RAID برای کار به مقداری از فضای شما احتیاج دارد، باید درک کنید که یک RAID 5 اصلا چی هست؟ برای کار با یک RAID 5، همیشه نیاز به فضای اضافی را می‌باشد تا بتواند در صورت خرابی دیسک یا ازبین رفتن اطلاعات، تا داده‌ها را بازیابی کند.

علاوه بر RAID، باید در نظر داشت که یک کامپیوتر NAS همیشه دو پارتیشن را در هارد ایجاد می‌کند، یکی برای داده‌هایی که فضایی است که ما به عنوان موجود می‌بینیم و یک پارتیشن دیگر برای پیکربندی NAS، جایی که IP را ذخیره می‌کند. تیم ها، کاربران، گروه‌ها و افراد دیگر …

پس اون ۱۵۵ گیگابایت مفقود شده شامل این موارد می‌شود. یعنی تنظیمات RAID5 و QNAP که پاراگراف بالا ذکر کردیم این فضا را اشغال می‌کند.

چرا سیستم شما مقدار فضای آزاد هارد را به اشتباه نشان می‌دهد؟

خب تمام اینارو با مثال براتون گفتیم تا بگم که این اتفاق فقط مختص ویندوز یا مک نیست و در هر سیستمی این اتفاق می‌افتد، البته به شیوه‌ متفاوت. مثلا در ویندوز، اگر روی درایو C خود کلیک راست کنید، فضایی به عنوان Used Space را مشاهده خواهید کرد. برای مثال در تصویر زیر هارد دیسک حاوی ۱۱۷ گیگابایت فضای استفاده شده می‌باشد.

فضای اشغل شده واقعی در هارد

اما اگر همه فایل‌های موجود در درایو C خود را انتخاب کنید و روی آن‌ها کلیک راست و Properties را انتخاب کنید متوجه چیز عجیب و غریبی خواهید شد. مقدار فضای استفاده شده توسط فایل‌ها با مقدار فضای مورد استفاده شده در هارد دیسک شما همخوانی ندارد. در اینجا ما درایو C که داریم ۹۹ گیگابایتی است اما ویندوز از ۱۱۷ گیگابایت فضا استفاده کرده است. این اختلاف می‌تواند ۱۸ گیگ یا بیشتر باشد، اما این همه گیگ چه شده‌اند؟

حجم واقعی هارد

خب معلوم است انواع خاصی از فایل‌ها در ویندوز اکسپلورر نمایش داده نمی‌شوند. فایل‌های موجود در ویندوز به shadow storage یا shadow copies معروف هستند چون که در محیط ویندوز اکسپلور ظاهر نمی‌شوند. فضای ذخیره سازی سایه شامل نقاط System Restore و نسخه‌های قبلی فایل‌ها برای ویژگی‌های نسخه‌های قبلی در ویندوز اکسپلورر است. برای باز کردن پنجره Command Prompt باید عبارت Command Prompt را در منوی Start سرچ کنید و از نتایج روی Command Prompt کلیک راست کنید و گزینه Run as administrator را انتخاب کنید.

برای مشاهده مقدار دقیق فضای ذخیره سازی مورد استفاده توسط فایل‌های سایه‌ای در هر هارد دیسک متصل به سیستم خود، می‌توانید دستور زیر را اجرا کنید.

حالا دستور زیر را در Command Prompt  اجرا کنید:

vssadmin list shadowstorage

همان طور که در دستور زیر می‌بینید حدود ۹ گیگابایت از فضای هارد دیسک ما توسط Windows Shadow Copy Storage استفاده شده است. مقدار اختلاف بالا بیشتر از ۷ گیگابایت به نظر می‌رسد اما می‌توان با گرد کردن این اختلاف را توضیح داد.

حجم واقعی هارد

مدیریت حجم پارتیشن ریکاوری ویندوز

پارتیشن‌های دیگر هم ممکنه وجود داشته باشند.

لپ‌تاپ‌ها و سیستم‌های دسکتاپ غالبا دارای چندین پارتیشن هستند. اگر تعجب می‌کنید که چرا سیستم شما فضای کمتری را نسبت به مشخصات هارد دیسک نشان می‌دهد احتمالا این فضا توسط پارتیشن ریکاوری جداگانه اشغال شده است. برای بررسی پارتیشن‌ها می‌توانید از برنامه Disk Management خود ویندوز استفاده کنید. روی Start کلیک کنید و partitions را تایپ کنید حالا از نتایج نمایش داده شده Create and format hard disk partitions را انتخاب کنید.

در اینجا هارد دیسک باید اندازه صحیح خود را در پنجره Disk Management نمایش دهد. همان طور که در تصویر زیر می‌بینید تقریبا ۱۱ گیگابایت از فضای هارد دیسک به یک پارتیشن ریکاوری مخفی اختصاص داده شده است و این در مورد لپ‌تاپ‌ها و سیستم‌های دیگری که خودتان نمی‌سازید کاملا عادی است.

چگونه مقدار حجم اشغال شده توسط پارتیشن ریکاوری را مدیریت کنیم

هر یک از این عوامل می‌توانند فضای هارد دیسک شما را اشغال کنند و فضای کمتری نسبت به آنچه که انتظار دارید را به شما نمایش دهند. امیدواریم این مطلب برایتان مفید بوده باشه حتما سوالات و نظرات خود را برایمان ارسال کنید.

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟

روی ستاره کلیک کنید

میانگین امتیاز ۴.۹ / ۵. میزان امتیاز ۱۱

اولین نفری باشید که به این مقاله امتیاز می‌دهد

مقالات محبوب

یک پاسخ

  1. سلام
    ممنون از مطلبتون
    فقط باید این نکته رو یادآوری کنم که ثابت ۰.۹۳۱۳ برای تبدیل تمام واحدها مناسب نیست؛ اجازه بدید مثال بزنم:

    – مثلا اگر ما بخوایم ظرفیت واقعی یک هارد ۳۲۰ گیگابایتی رو حساب کنیم، ثابت ما به صورت زیره:
    (۱۰۰۰/۱۰۲۴)×(۱۰۰۰/۱۰۲۴)×(۱۰۰۰/۱۰۲۴) که یعنی ثابت ما حدودا برابر با ۰.۹۳۱۳ میشه؛ بنابراین هارد دیسک ما چیزی در حدود ۳۲۰×۰.۹۳۱۳ = ۲۹۸ گیگابایت فضا داره.

    – اما اگر بخوایم ظرفیت واقعی یک هارد ۱.۵ ترابایتی رو محاسبه کنیم، ثابت ما به صورت زیره:
    (۱۰۰۰/۱۰۲۴)×(۱۰۰۰/۱۰۲۴)×(۱۰۰۰/۱۰۲۴)×(۱۰۰۰/۱۰۲۴) که یعنی ثابت ما حدودا برابر با ۰.۹۰۹۵ میشه؛ بنابراین هارد دیسک ما چیزی در حدود ۱.۵×۰.۹۰۹۵ = ۱.۳۶۴ ترابایت فضا داره.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.