بازیابی اطلاعات چیست؟ بازیابی اطلاعات از هارد فرایندی است که به منظور بازگردانی دادههای از دست رفته، حذف شده یا آسیبدیده از دیسک سخت انجام میشود. این فرایند میتواند به دلایل مختلفی از جمله حذف تصادفی، فرمت شدن درایو، خرابی سیستم فایل، بدسکتور شدن هارد یا مشکلات سختافزاری مورد نیاز باشد. بسته به نوع آسیب، روشهای مختلفی مانند استفاده از نرمافزارهای بازیابی اطلاعات، بازیابی از نسخههای پشتیبان و در موارد شدیدتر، مراجعه به مراکز تخصصی بازیابی اطلاعات برای استخراج دادهها به کار گرفته میشود.
تاریخچه بازیابی اطلاعات
بازیابی اطلاعات به عنوان یک حوزه تخصصی با پیشرفت فناوری ذخیرهسازی دادهها و افزایش نیاز به حفاظت از اطلاعات شکل گرفت. در طول دههها، روشها و ابزارهای بازیابی اطلاعات توسعه یافتهاند تا بتوانند دادههای از دست رفته را با دقت بیشتری بازگردانی کنند.
۱۹۵۰-۱۹۷۰: آغاز ذخیرهسازی الکترونیکی و نیاز به بازیابی اطلاعات
- در این دوره، دادهها عمدتاً روی نوارهای مغناطیسی و دیسکهای سخت اولیه ذخیره میشدند.
- بازیابی اطلاعات عمدتاً توسط شرکتهای تولیدکننده سختافزار انجام میشد و ابزارهای مستقلی برای این کار وجود نداشتند.
- در این زمان، روشهای اولیه بازیابی اطلاعات شامل بررسی دستی دادههای مغناطیسی و استفاده از ابزارهای ابتدایی برای بازگردانی اطلاعات حذفشده بود.
۱۹۸۰: ظهور سیستمهای فایل و ابزارهای اولیه بازیابی
- با معرفی سیستمهای فایل مانند FAT (File Allocation Table) در MS-DOS و HFS (Hierarchical File System) در مکینتاش، اولین روشهای نرمافزاری برای بازیابی اطلاعات توسعه یافتند.
- ابزارهای اولیه مانند Norton Utilities به کاربران کمک میکردند تا فایلهای حذفشده را بازیابی کنند.
۱۹۹۰: توسعه فناوری دیسک سخت و افزایش نیاز به بازیابی اطلاعات
- ظهور سیستم فایل NTFS (New Technology File System) در ویندوز NT باعث پیچیدگی بیشتر بازیابی اطلاعات شد، زیرا این سیستم فایل از سیستمهای ژورنالینگ استفاده میکرد.
- نرمافزارهای بازیابی اطلاعات مانند Ontrack EasyRecovery و R-Studio در این دهه معرفی شدند.
- تکنیکهای بازیابی سختافزاری نیز پیشرفت کردند و شرکتهایی مانند Kroll Ontrack در زمینه بازیابی اطلاعات از دیسکهای آسیبدیده فیزیکی فعال شدند.
۲۰۰۰: پیشرفت در بازیابی دادهها و استفاده از الگوریتمهای پیشرفته
- با افزایش استفاده از دیسکهای SSD و دستگاههای ذخیرهسازی فلش، بازیابی اطلاعات پیچیدهتر شد، زیرا برخلاف HDDها، SSDها از فناوری TRIM استفاده میکنند که باعث حذف دائمی دادهها میشود.
- ظهور الگوریتمهای تحلیل امضای فایل و هوش مصنوعی در نرمافزارهای بازیابی اطلاعات باعث شد که حتی فایلهای تخریبشده نیز قابل بازیابی باشند.
۲۰۱۰ تاکنون: هوش مصنوعی و کلینرومها
- بازیابی اطلاعات از دیسکهای رمزگذاریشده و حافظههای ابری به یک چالش جدید تبدیل شد.
- کلینرومهای حرفهای برای بازیابی اطلاعات از دیسکهای سخت آسیبدیده فیزیکی توسعه یافتند.
- ابزارهای پیشرفتهای مانند EaseUS، Disk Drill و Stellar Data Recovery برای کاربران عادی و متخصصان ارائه شدند.
- هوش مصنوعی و یادگیری ماشین به تشخیص و بازسازی دادههای حذفشده کمک کردند.
بازیابی اطلاعات از یک فرآیند ساده و ابتدایی به یک صنعت تخصصی تبدیل شده است که شامل روشهای نرمافزاری و سختافزاری پیشرفته میشود. امروزه، با افزایش تهدیدهایی مانند حملات سایبری و خرابیهای سختافزاری، بازیابی اطلاعات نقش حیاتی در مدیریت دادهها ایفا میکند.
منظور از بازیابی اطلاعات چیست؟ نرم افزاری در مقابل سخت افزاری
بازیابی اطلاعات را میتوان فرایند به دست آوردن اطلاعاتی که به دلیل حذف اشتباهی یا آسیب رسانه دیجیتالی از دست رفتهاند تعریف کرد. رویکردهای متفاوتی برای بازیابی اطلاعات از دست رفته استفاده میشوند که بسته به سناریوی ایجاد شده انتخاب میشوند.
بازیابی اطلاعات فرایندی است که برای بازگردانی دادههای از دست رفته یا آسیبدیده از حافظههای ذخیرهسازی مانند هارد دیسک، SSD، فلش مموری و کارتهای حافظه انجام میشود. این فرایند به دو روش کلی نرمافزاری و سختافزاری انجام میشود.
بازیابی اطلاعات به روش نرمافزاری
شامل استفاده از برنامههای تخصصی است که برای بازیابی فایلهای حذف شده، فرمت شده یا آسیبدیده طراحی شدهاند. این روش زمانی مؤثر است که هارد دیسک یا سایر حافظهها از نظر فیزیکی سالم باشند، اما دادهها به دلایلی مانند حذف تصادفی، خرابی سیستم فایل یا فرمت شدن از دست رفته باشند.
بازیابی اطلاعات به روش سختافزاری
در مواردی استفاده میشود که هارد دیسک یا سایر حافظهها دچار آسیب فیزیکی شده باشند، مانند خرابی هد، سوختن برد، بدسکتورهای شدید یا آسیبدیدگی موتور دیسک. ریکاوری اطلاعات سخت افزاری نیاز به تجهیزات تخصصی و محیطهای کلینروم دارد و باید توسط متخصصان این حوزه انجام شود. در برخی موارد، قطعات معیوب تعویض شده و دادهها از سطح دیسک استخراج میشوند.
انتخاب روش بازیابی بستگی به نوع و شدت آسیب دارد و استفاده نادرست از روشهای نامناسب میتواند منجر به از دست رفتن دائمی اطلاعات شود.
در اکثر موارد کاربران بعد از نابودی دادههای خود به ریکاوری اطلاعات نرم افزاری روی میآورند که به دلیل نداشتن اطلاعات تنها منجر به رونویسی (اوورایت) دادهها و از دست رفتن دائمی اطلاعات میشوند. مراکز ریکاوری اطلاعات از ابزارهای تخصصی استفاده کرده و قادر به تفسیر ساختار منطقی ذخیره سازی هستند و ارائه اطلاعات به کاربر در فرمتی که قابل استفاده باشند. تعمیرات فیزیکی مانند جراحی هارد توسط متخصصان و در کلین رومها انجام میشود.
منظور از ریکاوری سخت افزاری هارد چیست؟
هارد شما ممکن است چرخش نامنظمی داشته باشد یا هدها باعث ایجاد صدای کلیک کردن شده باشند یا هارد شما توسط سیستم شناسایی نمیشود در این حالت چه اتفاقی میافتد؟ شما به هارد دسترسی پیدا نمیکنید تا اطلاعات خود را بازیابی کنید. این مشکلات ناشی از آسیبهای مکانیکی یا فیزیکی و خرابی برد است و شما هر چقدر تلاش کنید تا اطلاعات را بازیابی کنید نمیتوانید. حتی در مواقعی که پارتیشن فرمت شود یا هنگام نصب ویندوز درایوهای هارد پاک شوند.
در این حالت برای ریکاوری سخت افزاری هارد از دستگاه PC-3000 که یک ابزار بازیابی اطلاعات منحصر به فرد است استفاده میشود که میتواند با استفاده از دستورات خاص ،هارد را به مد کرنل ببرد و با هارد ارتباط برقرار کند. وقتی که هارد یا درایو توسط کامپیوتر شناسایی نمیشود به طور کلی این بدان معناست که هارد دیسک به علت خرابی الکتریکی، آسیبهای مکانیکی یا خرابی ماژولهای فریمویر موجود در کنترلر نمیتواند بوت شود.
با استفاده از PC3000 شما میتوانید تشخیص دهید که دقیقا چه چیزی باعث ایجاد مشکل شده است. ایران هارد توانسته است با استفاده از تجربههای مهندسین بازیابی اطلاعات خود بیش از ۹۰ درصد از خرابیهای مرتبط با مشکلات فریمویر را با استفاده از PC3000 حل کند.
یک مرکز بازیابی اطلاعات مانند ایران هارد، فایلهای از دست رفته در دستگاههای ذخیره سازی را اسکن میکند و آنها را با موفقیت بازیابی میکند. باید بدانید که هیچ خرابی فیزیکی هارد با نرم افزار ریکاوری اطلاعات قابل برگشت نیست و حتی با نصب برنامه ممکن است شما اطلاعات خود را نابود و برای همیشه آنها را از دست بدهید.
خرابیهای منطقی و فیزیکی هارد
اما در مورد خرابیهای منطقی و فیزیکی هارد باید بگوییم که: از دست دادن دادهها در دستگاههای ذخیره سازی همچنان باعث نگرانی کاربران و کسب و کارهای میشود. دادهها مهمترین دارایی در دنیای دیجیتال امروزی هستند و هر گونه از دست دادن اطلاعات مهم میتواند منجر به مشکلات مالی، حقوقی و احساسی شود.
خوشبختانه هر گونه اطلاعات ذخیره شده در یک رسانه ذخیره سازی تقریباً همیشه قابل بازیابی است. فرایند بازیابی اطلاعات، غیر قابل دسترس (به عنوان خرابی منطقی یا فیزیکی دستگاه) به عنوان بازیابی اطلاعات شناخته میشود.
اجازه دهید خرابیهای منطقی و فیزیکی دستگاه را بررسی کنیم و روشهای مختلف از دست دادن دادهها را بررسی کنیم.
- خرابیهای منطقی: از دست رفتن دادهها به دلیل حذف و پاک کردن تصادفی دادهها، فرمت کردن هارد، حذف پارتیشن، خرابی درایو، خرابی بوت، نصب مجدد سیستم عامل و غیره به عنوان خرابی منطقی در نظر گرفته میشود.
- خرابیهای فیزیکی: از دست دادن دادهها به دلیل ایجاد بد سکتور فضای ذخیره سازی فیزیکی، مشکل اتصال، خرابی قطعات، خرابی تجهیزات الکترونیکی، شکستن هد خواندن و نوشتن، خرابی پلاتر و غیره به عنوان خرابیهای فیزیکی در نظر گرفته میشوند.
درک از دست دادن دادههای هارد
وقتی فایلها را از محل ذخیره شده آن حذف میکنید، آنها را به طور برگشتناپذیری از دست نمیدهید. میتوانید فایلها را در سطل بازیافت ویندوز یا مک پیدا کنید. از اینجا به راحتی میتوانید فایلهای حذف شده را به محل اصلی خود بازگردانید.
حتی وقتی که فایلها را از سطل بازیافت حذف میکنید، فایلها برای همیشه از بین نمیروند. این فایلها هنوز در محیط ذخیره سازی شما وجود دارند و میتوانند توسط متخصصین ریکاوری شوند.
چه چیزی بازیابی اطلاعات را ممکن میسازد؟
در طول فرایند حذف یا فرمت هارد، همه سیستم عاملها برای حداکثر سرعت محاسباتی طراحی شدهاند. این بدان معناست که سیستم عامل به جای پاک کردن دائمی فایلها با بازنویسی کردنشان؛ منابع فایلهای حذف شده را در سیستم فایل موجود حذف میکند (یا یک سیستم فایل جدید را دوباره ایجاد میکند)، رونویسی نیاز به منابع محاسباتی و زمان بیشتری دارد، به همین دلیل سیستم عامل آنها را به طور کامل پاک نمیکنند.
بنابراین وقتی دادههای درایو حذف یا فرمت میشوند، از درایو ذخیره سازی حذف نمیشوند. در عوض، دادهها در محیط ذخیره سازی دست نخورده باقی میمانند و در وضعیتی غیر قابل دسترس قرار میگیرند تا بعدها توسط دادهها جدید رونویسی شوند. با استفاده از تکنیکهای بازیابی اطلاعات مناسب میتوان این دادههای مخفی را ریکاوری کرد.
چرا بازیابی اطلاعات؟
بازیابی اطلاعات به شما کمک میکند تا اطلاعات شخصی و اداری خود را حفظ کنید. تصور کنید که خاطرات دیجیتالی ارزشمند خود (مانند عکس، فیلم، صداها و غیره) را از دست دادهاید؟ یک مرکز بازیابی اطلاعات میتواند به شما در قبال هزینه اندک شما را از پریشانی احساسی دربیاورد. یا از دست دادن اسناد تجاری مهم، فایلهای پروژه، نرم افزار و غیره را در نظر بگیرید. از دست دادن دائمی چنین اطلاعاتی میتواند برای حرفه شما مخرب باشد. در این مواقع مراکز بازیابی اطلاعات مانند ایران هارد میتواند کمک کننده باشد.
نشانههای درونی در بازیابی اطلاعات چیست؟
در بازیابی اطلاعات، نشانههای درونی (Internal Markers) به متادادهها و ساختارهای داخلی فایلها و سیستم فایل اشاره دارند که برای شناسایی، سازماندهی و بازسازی دادههای از دست رفته استفاده میشوند. این نشانهها در فرآیند بازیابی اطلاعات، به خصوص هنگام استفاده از نرمافزارهای بازیابی، نقش کلیدی دارند.
انواع نشانههای درونی در بازیابی اطلاعا عبارتند از:
ساختارهای سیستم فایل : هر سیستم فایل (مانند NTFS، FAT32، exFAT، EXT4) دارای جداول و متادادههایی است که اطلاعاتی درباره فایلها، پوشهها و موقعیت آنها در دیسک ذخیره میکند. اگرچه ممکن است ورودی یک فایل حذف شود، اما دادههای خام آن تا زمانی که بازنویسی نشوند، در سکتورهای دیسک باقی میمانند.
امضای فایل (File Signature) یا هدر فایل: هر نوع فایل معمولاً دارای یک الگوی باینری خاص (امضای فایل) در ابتدای خود است که نشاندهنده نوع و فرمت آن است. برای مثال، فایلهای JPEG معمولاً با بایتهای FF D8 FF
شروع میشوند. نرمافزارهای بازیابی با استفاده از این امضاها میتوانند فایلهای حذفشده را شناسایی کنند، حتی اگر نام یا مسیر آنها از بین رفته باشد.
ساختارهای داخلی دادهها: برخی از نرمافزارهای بازیابی قادرند اطلاعات را از پایگاههای داده، اسناد متنی، آرشیوها یا فایلهای ویدیویی استخراج کنند، حتی اگر بخشهایی از آنها آسیب دیده باشد. آنها این کار را با استفاده از نشانههای داخلی مانند تگهای XML، فرمتهای دادهای مشخص (مانند جدولهای پایگاه داده SQL) و کدگذاریهای استاندارد انجام میدهند.
الگوریتمهای تصحیح خطا (ECC – Error Correction Code) : برخی از سیستمهای ذخیرهسازی دارای کدهای تصحیح خطا هستند که به شناسایی و اصلاح دادههای خراب کمک میکنند. این ویژگی میتواند در بازیابی اطلاعات از دیسکهای دارای بدسکتور مفید باشد.
کاربرد نشانههای درونی در بازیابی اطلاعات
- بازیابی فایلهای حذفشده: حتی اگر نام یا مسیر فایل حذف شود، نرمافزارهای بازیابی میتوانند با جستجوی امضای فایل، دادهها را بازیابی کنند.
- بازسازی فایلهای آسیبدیده: در برخی موارد، فایلهایی که به دلیل خرابی سیستم فایل یا ویروس آسیب دیدهاند، با استفاده از متادادههای درونی ترمیم میشوند.
- تشخیص فایلهای فرمتشده: پس از فرمت شدن یک دیسک، دادههای خام ممکن است همچنان باقی بمانند و بتوان با تحلیل ساختارهای درونی آنها را بازیابی کرد.
در مجموع، نشانههای درونی یکی از ابزارهای کلیدی برای بازیابی اطلاعات محسوب میشوند و در بسیاری از موارد امکان بازگرداندن دادههای از دست رفته را فراهم میکنند.
محدودیتهای بازیابی اطلاعات
بازیابی اطلاعات برخی از حافظه های جدید معرفی شده در بازار؛ کار سادهای نیست. به عنوان مثال: بازیابی اطلاعات SSD که دستور TRIM را فعال کرده است امکانپذیر نیست. دادههای حذف شده در چنین درایوهایی برای همیشه پاک میشوند. برای SSD هایی که TRIM غیر فعالی دارند؛ بازیابی اطلاعات امکانپذیر است. همین امر در مورد SSD های اکسترنال هم صادق است.
بازیابی اطلاعات میتواند مشکل یا غیر ممکن باشد اگر:
- دادهها رونویسی شده باشند.
- دادهها خراب هستند (در برخی موارد بازیابی اطلاعات خراب وجود دارد اما کار سختی است)
- دادهها در بد سکتور درایو وجود داشته باشد.
چگونه اطلاعات هارد را بازیابی کنیم؟ چکار میشود کرد؟
چگونه اطلاعات هارد را بازیابی کنیم ؟ هر هاردی اعم از هارد HDD SSD یا SSHD خراب میشود و این واقعیتی است که برای هر کسی که از سیستم کامپیوتری استفاده میکند اتفاق میافتد. حالا در ادامه میخواهیم به این موارد بپردازیم که آیا با اتفاقی که برای هاردتان افتاده آیا اطلاعاتی که داخلش بوده قابل ریکاوری هست یا نه. ابتدا عوامل هشدار دهنده خرابی را باهم بررسی میکنیم و سپس سراغ قسمتهای داخلی هارد و عوامل خرابی آن بپردازیم و در انتها چند مرحله که میتواند به بازیابی اطلاعات شما کمک کند را توضیح میدهیم.
فقط یک نکته را به خاطر داشته باشید حتی اگر فایلهای شما قابل بازیابی باشد با نصب برنامههای ریکاوری اطلاعات شما میتوانید شانس ریکاوری اطلاعات را از بین ببرید (واقعیت برنامه های ریکاوری هارد را بخوانید). پس بهترین راه برای بازیابی اطلاعات از هارد آسیب دیده این است که آن را به یک مرکز بازیابی اطلاعات مطمئن و حرفهای بسپارید.
ابتدا باید دلایل خرابی هارد دیسک را بدانیم
هارددیسک یک وسیله مکانیکی است که از چندین قسمت متحرک ساخته شده است. پلاترهای مغناطیسی اطلاعات شما را ذخیره میکنند. بازویی که هد خواندن و نوشتن روی آن نصب شده است در بین پلاترها حرکت میکنند و وظیفه بازیابی اطلاعات شما را به عهده دارند.
بازو توسط یک محرک حرکت میکند و هد خواندن و نوشتن با فاصلهای بسیار کم روی پلاترها حرکت میکند. فاصله این هد با پلاتر کم است اما میتواند توسط گرد و غبار این فضا از بین برود.
اگر هر کدام از قسمتهای مکانیکی هارد خراب شود، هارد عملکرد کلی خود را از دست میدهد. قطعات با دقتی باور نکردنی کار میکنند و بسیار آسیب پذیر هستند. مدارهای برد، موتورهای اسپیندل، بلبرینگ و دیپر قطعات مستعد خرابی هستند. البته باید تاکید کنیم که بدترین نوع خرابی، کِرَش کردن هِد هارد است. هِد شکسته میتواند روی پلاترها گیر کند و خاصیت مغناطیسی آن را از بین ببرد. اطلاعات در این حالت برای همیشه از بین میروند.
خرابی سایر قطعات مکانیکی میتواند دردسر ساز باشد چون که گاهی پیدا کردن و تعویض قطعات به سختی انجام میشود و هزینه بر هم میباشد. البته همه اینها تا زمانی که پلاترها آسیب ندیده باشند خوب است چون هنوز امیدی باقی میماند و اگر بتوانید هارد را تعمیر کنید و دوباره به کار بگیرید میتوانید به اطلاعاتتان را بازیابی کنید.
سایر دلایل خرابی هارد
علاوهبر خرابیهای مکانیکی ممکن است هارد خرابی های غیرمکانیکی یا همان لاجیکالی را تجربه کند. مسلما هارد هم همانند دیگر قطعات سیستم از یک سری دستور عملها و به اصطلاح برنامه جهت خواندن و پیدا کردن اطلاعات مورد نظرتان، پیروی میکند. حالا حساب کنید چه اتفاقی میافتد وقتی اینا آسیب ببنید. معمولا در این حالت باید از اول ساختار فایلها و در مواقعی هگزها تنظیم و نوشته شود و دوباره راهاندازی شود.
یکی از علل دیگری که میتواند منجر به خوانده نشدن اطلاعات شما شود خراب شدن کانکتور هاردی است که به سیستم وصل می کنید. هارددیسکها از طریق رابطهای مختلفی به مادربرد متصل میشوند و رایجترین آنها IDE، SATA و PATA میباشد. اگر این اتصال یا مدار روی مادربرد که دیسک را کنترل میکند و به آن کنترلر دیسک گفته میشود خراب شود می تواند علائم خرابی هارد را تقلید کند.
سپس باید علائم خرابی هارد را بدانیم
اغلب اوقات هارددیسک بدون هیچگونه اخطار قبلی خراب میشود. یک دقیقه سیستم خوب کار میکند و بعد به طور ناگهانی صفحه آبی مرگ معروف به شما نمایش داده میشود و تمام اطلاعات شما از بین میرود. همیشه از فایلهای مهم خود بکاپ تهیه کنید. اگر یک بکاپ مطمئن داشته باشید بسیاری از دردسرهای بازیابی اطلاعات را از بین خواهید برد. با این وجود برخی از قطعات مکانیکی میتوانند به تدریج خراب شوند، خرابی هارد قریب الوقوع است. علائم خرابی هارد در خلاصه بخواهم بگویم یا صدا دارن یا بصورت مشکلات عملکردی در هارد پدیدار میشوند.
اگر زمان زیادی را در کنار سیستم خود صرف میکنید احتمالا با صدای معمول یک هارد آشنا هستید (عملا صدای خاصی ندارد). اگر صدای هاردی که میشنوید غیرمعمول است احتمالا این نشانهای از خرابی هارد است. صدای غژ غژ کردن ممکن است به این معنا باشد که یاتاقانها یا موتور اسپیندل خراب شدهاند. صدای کلیک کردن میتواند نشاندهنده این باشد که بازوی خواندن یا نوشتن شکسته شده است. گاهی اوقات این صداها میتواند خفیف یا شدید باشد. برای این که از صدای هارد مطمئن شوید میتوانید با احتیاط کیس کامپیوتر خود را باز کنید و گوش خود را نزدیک هارد ببرید.
مشکلات عملکردی میتواند شامل افزایش تعداد هنگ کردن سیستم و ریستارت سیستم شود. البته این علائم میتواند ناشی از مشکلات دیگری مانند ویروسی شدن سیستم باشد. سناریو دیگری که میتوانید تجربه کنید این است که کپی کردن فایلها میتواند مدت زمان زیادی طول بکشد. اگر به هر یک از این علائم دچار شدهاید در صورت امکان از اطلاعات خود بکاپ بگیرید.
عیبیابی در هارد دیسک
وقتی هارد دیسک شما خراب میشود مراحلی وجود دارد که میتوانید به کار بگیرید تا متوجه شوید که مشکل از کجا است. اگر از یک سیستم ویندوزی استفاده میکنید اولین کاری که باید انجام دهید ریستارت ویندوز و رفتن به بایوس سیستم است. معمولا با فشار دادن کلید Delete میتوانید وارد بایوس شوید. بایوس دارای یک ابزار عیب یابی هارد خودکار است. این ابزار را اجرا کنید و ببینید هارد نمایش داده میشود یا نه، اگر هارد نمایش داده نشد ممکن است در اتصالات بین هارد و مادربرد مشکلی ایجاد شده باشد. تمام این اتصالات را بررسی کنید.
اگر باز هم هارد نمایش داده نشد میتوانید تستهای تشخیصی بیشتری را انجام دهید. از یک کامپیوتر دیگر استفاده کنید و ببینید هارد شما در سیستم دیگر نمایش داده میشود یا نه. میتوانید شماره مدل و تولید کننده هارد دیسک را پیدا کنید و به سایت اختصاصی سازنده وارد شوید و نرم افزار تشخیصی اختصاصی شرکت را دانلود کنید. برنامه را در فلش مموری ذخیره کنید و سیستم را از آن بوت کنید. این نرم افزار معمولا به شما نشان میدهد که مشکل از کجاست.
همچنین میتوانید یک آنتیویروس پورتابل را در فلش قابل بوت اجرا کنید و هرگونه ویروس که میتواند مشکلات خرابی هارد را باعث شود را از بین ببرید.
در هنگام بوت شدن سیستم به هارد گوش دهید، آیا صدایی از آن شنیده نمیشود؟ این بدان معناست که پلاترها نمیچرخند و یک مشکل جدی مکانیکی وجود دارد. اگر صداهایی مانند غژغژ کردن و کلیک کردن را میشنوید باز هم خرابی مکانیکی اتفاق افتاده است. در این حالت ممکن است شما نیاز به تعویض هد خواندن نوشتن یا موتور اسپیندل و یا سایر قطعات مکانیکی داشته باشید. البته همان طور که بالا هم گفتم به شرطی که پلاتر آسیب ندیده باشد.
بازیابی اطلاعات از هارد دیسک خراب، چکارهایی میشود کرد؟
اگر تشخیص دادید که هارد شما یک مشکل مکانیکی دارد ناامید نشوید احتمال این که این مشکل حل شدنی باشد و بتوان اطلاعات هارد را ریکاوری کرد وجود دارد، البته به کمک یک متخصص ریکاوری یا مرکز تعمیر و بازیابی اطلاعات (نه یک خدمات کامپیوتری ساده …). این مراکز هارددیسک را در محیطی به نام کلینروم یا اتاق تمیز که هیچگونه گرد و غباری در آن یافت نمیشود باز میکنند. به یاد داشته باشید که نشستن هر گونه گرد و غباری روی پلاترها میتواند هارد را خراب کند.
شما نمیتوانید خودتان تعمیرات مکانیکی را انجام دهید زیرا باید قطعات جایگزین دقیق را براساس مدل و نسخه دقیق هارد پیدا کنید. همین موضوع میتواند خود به خود یک مشکل بزرگ ایجاد کند (حتی برای متخصصان حرفه ای بازیابی اطلاعات). ممکن است شما بتوانید خودتان یک مدار خراب را تعویض کنید اما موتور اسپیندل و محرکهای خواندن و نوشتن بسیار به سختی تعویض میشوند. به یاد داشته باشید باز کردن محفظه هارد میتواند گارانتی هارد شما را باطل کند. اگر تصمیم دارید خودتان این مسیر را طی کنید به یاد داشته باشید لکههای ناشی از اثر انگشت برای خراب شدن هارد کافیست.
مشکلات ناشی از ساختار فایل یا ایندکس دیسک خراب میتواند با نرمافزارهای مخصوص حل شوند. برخی از نرمافزارها مانند fdisk در اکثر سیستم عاملها وجود دارد که برای این منظور استفاده میشود اما شما باید خیلی مراقب باشید. تغییر پارتیشن هارد یا فرمت بندی میتواند مشکلات هارد را برطرف کند اما تمام اطلاعات خود را از دست خواهید داد.
آیا باید اطلاعات را خودتان بازیابی کنید؟
اگر شما به عواقب ناگهانی خرابی هارد دیسک یا فرمت و از بین رفتن اطلاعات آن مبتلا شدهاید، ممکن است به این فکر بیفتید تا تلاش کنید که اطلاعات و دادههای خود را ریکاوری کنید. باور کنید که ما درک میکنیم که این اتفاق برای شما چقدر ناگوار است اما توصیه میکنیم کار را خرابتر از این نکنید.
در ایران هارد ما بطور معمول برای این نوع تلاشها مشورت میدهیم. به این دلیلِ ساده که در بسیاری از موارد ما دیدهایم که تلاشهای ریکاوری بصورت اشتباه باعث شده وضعیت مشتریانمان بسیار بدتر شود. اگر شما دقیقا ندانید که چه کاری باید انجام دهید، میتوانید به راحتی هارد را خرابتر یا اطلاعات را اوررایت کنید و تا حد زیادی شانس خود را در بازیابی موفق فایل کاهش دهید.
با این وجود ما در جریان اینکه برخی مردم هزینه بازیابی اطلاعات ندارند، اما قبل از این که تلاش کنید اطلاعات خود را بازیابی کنید و برای رسیدن به پاسخ سوال “آیا باید اطلاعات را خودتان بازیابی کنید؟” باید ۳ نکته را در نظر بگیرید
- این اطلاعات از دست رفته چقدر مهم هستند؟
- آیا این یک مشکل سختافزاری است یا نرمافزاری؟
- آیا من تجربه کافی در زمینه ذخیرهسازی کامپیوتر دارم تا به طور ایمن برای بازیابی تلاش کنم؟
انواع سرویسهای بازیابی اطلاعات
وقتی هارد خراب میشود؛ میتواند منجر به از دست رفتن اطلاعات شود. این اطلاعات میتواند فایلهای کوچک شخصی یا اطلاعات مهم شرکت بزرگ شما باشد. بسته به نوع خرابی انواع مختلفی از سرویسهای بازیابی اطلاعات وجود دارد که میتوانند به ریکاوری اطلاعات کمک کنند. در ادامه برخی از انواع سرویسهای بازیابی اطلاعات را لیست خواهیم کرد:
ریکاوری اطلاعت انواع برند های هارد
درصد زیادی از کاربران با عدم شناسایی هارد یا خرابی آن مواجه میشوند. ازآنجاکه تکنولوژی روزبهروز در حال پیشرفت است، هارددیسکهای با ظرفیت بالاتر تولید شده که دادههای بیشتری را در خود جای میدهند که این بدان معناست که بازیابی اطلاعات از اهمیت بیشتری نسبت به قبل برخوردار بوده و کاربران نگران از دست رفتن تمام دادههای گرانبهای خود هستند.
- ریکاوری اطلاعات هارد های اکسترنال و اینترنال مکستور – Maxtor
- باریابی اطلاعات هار های اکسترنال و اینترنال سیگیت – Segate
- ریکاوری اطلاعات هارد های اکسترنال و اینترنال وسترن دیجیتال(WD)
- ریکاوری اطلاعات هارد های ایدیتا – Adata
ظرفیت هارددیسک به ۲۰۰ گیگابایت به بالا میرسد. این بدان معناست که احتمال از دست رفتن دادهها به شدت افزایش یافته است. تقریباً همه کارهایی که انجام میشود روی هارد قرار میگیرد و کاربران از بکاپ گرفتن آنها غافل میشوند.
بازیابی اطلاعات فلش مموری و کارت حافظه
بازیابی اطلاعات از رسانههای قابل جابهجایی شامل فلش مموری؛ کارت حافظه و سایر رسانههای ذخیره سازی مرتبط میشود. این دستگاهها با وجود این که اطلاعات کمتری را در خود نگه میدارند اما از اهمیت بالایی برخوردار هستند. ممکن است پروژههایی که چندین سال روی آن کار کردهاید به دلیل آسیبهای فیزیکی و یا خطای انسانی از بین رفته باشند. یا با مشکلاتی مانند رونویسی داده، تغییر فرمت و ویروسی شدن مواجه شده باشید. هر وضعیتی منحصر به فرد است و باید توسط یک کارشناس با تجربه مورد بررسی قرار گیرد.
چگونه میتوان از دست رفتن اطلاعات جلوگیری کرد؟
پیشگیری همیشه بهتر از درمان است و پشتیبان گیری از اطلاعات؛ شما را از دست دادن دائمی اطلاعات نجات میدهد. ایجاد یک نسخه پشتیبان از اطلاعات در یک دستگاه اکسترنال و بهروزرسانی منظم آن یک کار عالی است. گزینه دیگر ایجاد بکاپ در محیط ابر است که میتوانید از Windows OneDrive ، iCloud یا سرویس های دیگر مانند Dropbox ، Zoho و غیره استفاده کنید. بزرگترین مزیت بکاپ گیری ابری دسترسی به اطلاعات در هر زمان و هر مکان میباشد. به علاوه امنیت دادههای شما به عهده فروشنده ابر است. خدمات بکاپ گیری معمولاً پولی هستند؛ بنابراین قبل از انتخاب پلن، قیمتها و ویژگیها را مقایسه کنید.
از دست دادن دادهها میتواند به خاطر حملات ویروسی هم رخ دهد. داشتن یک برنامه آنتی ویروس خوب میتواند سیستم شما را در برابر ویروسها محافظت کنید و به شما در حفظ اطلاعات ارزشمندتان کمک کند. برای جلوگیری از دست دادن دادهها به دلیل مشکلات برق میتوانید یک UPS را در نظر داشته باشید.
جمع بندی
هر لحظه ممکن است اطلاعات ارزشمندی که در دستگاه ذخیره سازی خود دارید را از دست بدهید. سناریوهای مختلفی مانند حذف تصادفی؛ حملات ویروسی؛ خرابی نرم افزار، آسیب فیزیکی و غیره وجود دارد که میتواند منجر به از دست دادن دادهها شود. برای جلوگیری از چنین مشکلاتی از دادههای خود به طور منظم بکاپ بگیرید. در صورت از دست رفتن اطلاعاتتان توصیه میشود که از نصب نرم افزار ریکاوری اطلاعات خودداری کنید و از متخصصین واجد شرایط کمک بخواهید.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
روی ستاره کلیک کنید
میانگین امتیاز ۴.۵ / ۵. میزان امتیاز ۳۶
اولین نفری باشید که به این مقاله امتیاز میدهد
6 پاسخ
سلام وقت بخیر
من یک هارد my passport سال ۲۰۱۵ داشتم که از طریق خود برنامه وسترن رمز داشت ولی رمزش رو فراموش کردم و متأسفانه به دلیل عدم آگاهی، توسط خود نرم افزار وسترن اون رو فرمت کردم. آیا اطلاعات قابل بازیابی هستن؟
با تشکر
نیما عزیز سلام
خیر متاسفانه بخاطر اینکه رمز داشته قابل ریکاوری نیست.
سلام
ممنون از پاسختون
آیا اطلاعات رمزنگاری شده هم قابل بازیابی نیستن؟ برای مثال اگر رمز را به یاد بیارم، امکان بازیابی فایلها وجود داشته باشد.
با تشکر
بعد از فرمت متاسفانه دیگه احتمالش خیلی کمه .
سلام ممنون از مطلب خوبتون
مرسی از توجهتون